મહેન્દ્ર જોશી ~ હું તો માછલીની આંખોમાં

તડકાનું નામ નથી તડકો રે પાડવું

હું તો માછલીની આંખોમાં ખરતાં રે આંસુનું
ખારું તે ઝાડવું,
છાંયે બેસીને હવે તડકાનું નામ નથી
તડકો રે પાડવું.

મોતીની જેમ જરા સાચવીએ છીપમાં
પરપોટા જેવી આ જાતને,
સૂરજનું કાળઝાળ બળવું તો ઠીક,
હવે જોવી છે ઘેરાતી રાતને.
અમથાં રે મોજાંના ભણકારા સાંભળી,
વાસેલું દ્વાર શે ઉઘાડવું?
છાંયે બેસીને હવે તડકાનું નામ નથી
તડકો રે પાડવું.

જળમાં ભીંજાઉં તો જળમાંથી કેમ હવે
અળગી થઈ જાઈ છે ભીનાશ રે?
આંખોને શાપ કૈં એવા રે લાગતા કે
ઝાડમાંથી જાય છે લીલાશ રે!
ભૂલા પડેલ કોઈ પંખીને કેમ હવે
આંસુનું વન આ ચીંધાડવું,
છાંયે બેસીને હવે તડકાનું નામ નથી
તડકો રે પાડવું.

~ મહેન્દ્ર જોશી

તડકાનું નામ નથી તડકો રે પાડવું – ગીત વાંચતાં જ, એની લયકારી અને ભાવપ્રદેશ મનને છલકાવી દે. પ્રતીકોના અર્થ સમજવા ફરી નિરાંતે વાંચવું પડે કેમ કે એકથી વિશેષ અર્થોથી સમૃદ્ધ આ પંક્તિઓ છે. ક્યાંક જાત જોડાય, ક્યાંક જગત. ક્યાંક આંખ સામે તરવરતા આકારો પણ આ પંક્તિમાં આવીને બેસી જાય. જળમાંથી ભીનાશ ન અનુભવાય કે ઝાડની લીલાશ આંખોને ન અડે એવી પીડા જેણે અનુભવી હોય એ તડકાને તડકો કેમ કહી શકે?

‘બહાર આવ’ ગઝલ  પણ સુંદર છે.  

13 thoughts on “મહેન્દ્ર જોશી ~ હું તો માછલીની આંખોમાં”

  1. દિલીપ જોશી

    જાત સાથેનો સંવાદ..એના પ્રશ્નો અને જીવનની કોઈ હતાશા કે દુઃખનું વ્યંજનાત્મક નિરૂપણ અહીં સુપેરે રજૂ થતું છે.

  2. ગીત અને ગઝલ બંને આસ્વાદ્ય.. બંનેમાં તડકો જુદા સંદર્ભે પ્રયોજાયો છે.

  3. ઉમેશ જોષી

    કવિ મહેન્દ્ર જોશીની ગીત અને ગઝલ ખૂબ સરસ.

    અભિનંદન ્્્

  4. હર્ષદ દવે

    ગીત અને ગઝલ બંને રચનાઓ ખૂબ સરસ. કવિને અભિનંદન. આસ્વાદ ગમ્યો.

  5. ‘તડકો’ અને ‘બહાર આવ’ બંને રચનાઓમાં અનુભવાતી તાજગી કાબિલે તારીફ છે. ખૂબ ખૂબ સરસ રચનાઓ.

  6. તડકાનુ નામ અને બહાર આપ બંને રચનાઓ માગણી અભિનંદન સાથે લતાબેનને પણ,, હરીશ પંડયા ભાવનગર

  7. લલિત ત્રિવેદી

    સરસ ગઝલો અને ગીતો. મિત્ર કવિ શ્રી મહેન્દ્ર જોશીને અઢળક શુભેચ્છાઓ

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *