🔆જ્યોત્સના દેસાઈ ~ લાગે છે🔆

લાગે છે વિશ્વરૂપ આ જ મારું
હું જ જાણે વિશ્વરૂપ થઈ ગઈ
કણ કણમાં ‘હું’ જ છું ને કણ કણ ‘હું’ જ છું
અદભૂતતા મારી જ આજે મને સમજાઈ ગઈ.

દ્વૈતથી અદ્વૈત ને ઐક્યનું મિલન છે
મારા જ સ્વસ્વરૂપનું સાચું દર્શન છે.
‘હું’ ‘હું’માં મળી, ‘હું’ને પામી ગઈ.
રહ્યું ન કાંઈ બાકી હવે મારા જ ‘હું’થી હવે !

~ જ્યોત્સના દેસાઇ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 297 @ 5 સપ્ટેમ્બર 2017 * લતા હિરાણી

અધ્યાત્મમાર્ગી સુશ્રી જ્યોત્સના દેસાઇનું એક પુસ્તક મળ્યું, ‘ૐ ઉત્કર્ષ’. પુસ્તકનું ટાઇટલ બતાવી આપતું હતું કે વિષય શું છે! લેખો સમજી ખોલ્યું તો અંદર શબ્દોને કાવ્યદેહમાં ઢાળેલા હતા ! આખાયે પુસ્તકનું કલેવર, ઉત્તમ ગ્લોસી પેપર અને ડાબી બાજુએ અનેક રંગીન નયનરમ્ય સુંદર પ્રકૃતિચિત્રો સાધિકાની પ્રકૃતિ અને પસંદગીનો પરિચય આપતા હતા. સુંદર દેહની અંદર પરમને પામવાની અભિપ્સા ભાવકને વાંચવા પ્રેરે. સોનેપે સુહાગાની જેમ અનુમોદનામાં રાધેશ્યામ શર્મા, ચંદ્રકાંત શેઠ, ગૌતમ પટેલ, કુમારપાળ દેસાઇ, રાજેન્દ્ર જૈન જેવા સાક્ષરોના શબ્દ !

આપણે ત્યાં ભક્ત કવિ/કવયિત્રીઓની પરંપરા છે. કાવ્યસાહિત્યમાં આવા સાધકોની રચનાઓના વારસાથી ગુજરાતી અને ભારતીય સાહિત્ય રળિયાત છે. અધ્યાત્મના આરાધકને કાવ્યસ્વરૂપ આકર્ષે એ નોંધપાત્ર બાબત છે. અહીંયા જ્યોત્સનાબહેનના કાવ્યોમાં ઐશ્વરીય તત્વને પામવાની ખેવના પમાય છે. માનવીની પ્રકૃતિ એને કોઈ ચોક્કસ દિશા તરફ લઈ જતી હોય છે. એમાં વાતાવરણનો ફાળો ખરો જ, તોય એક જ પરિવારના બે સંતાનોના સાવ અલગ જીવનમાર્ગો જોઈએ ત્યારે લાગે કે અહીં કંઈક પૂર્વજન્મનો, કહો કે કર્મનો સિદ્ધાંત લાગુ પડે છે. યાત્રાનો આ એક પડાવ છે એમ લાગે. સંસારની લાલસાને બદલે આત્માની ઓળખ માટે મન ફાંફા મારે એ જરૂર ગયા જનમનું અધૂરું કાર્ય !

આ સાધિકા આવો વારસો લઈને આવ્યા છે એમ માનવું પડે ! ‘હું’ એ સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં વસતું, સચરાચરમાં વિલસતું પરમ તત્વ જ છે. ખુદમાં અને ખુદામાં કોઈ તફાવત નથી. દેખાય છે એટલે દ્વૈત, બાકી એનું ઈશ્વરીય ચેતના સાથેનું ઐક્ય જ છે. જ્યાં સુધી આ અનુભૂતિ ન થાય ત્યાં સુધી જ દ્વૈત છે. જેવો અંતરમાં ઉઘાડ થવા લાગે કે અદ્વૈત તરફ આત્માની ગતિ પણ શરૂ થઈ જાય અને પછી તો આનંદ શોધવો ન પડે. આનંદ જ પોતાનું સાચું સ્વરૂપ છે એ સમજાઈ જાય.

પરમતત્વને પામવાની ખેવના જાગે કે તરત અંદર કેવો ઉજાસ પ્રગટવા લાગે એ આ દિશામાં પગલાં માંડેલા તમામ સાધકને સમજાય. આવી ઝંખના જાગવી એ ઈશ્વરની મોટી કૃપા છે. બાકી માનવી આખી જિંદગી મોહ-માયામાં ફસાયેલો રહે છે. પોતાનું સાચું સ્વરૂપ શું છે એ સમજાવું સહેલું નથી. અનેક જન્મોની યાત્રા પછી આ પડાવ શરૂ થાય છે. અહીં  આવી જ શબ્દયાત્રા છે. એટલે તો કવયિત્રી પોતાને લહિયા સ્વરૂપે લેખે છે. શબ્દ એનું લક્ષ્ય નથી. શબ્દ તો સાધન છે. એને પહોંચવું છે સાક્ષાત્કાર સુધી. પરમ સાથેનું ઐક્ય એ સાધના છે, મંઝિલ છે. એકવાર સમર્પિત થઈને પોતાના મૂળ સ્વરૂપ સાથે એકાકાર થવાનું છે. બાહ્યચક્ષુને બંધ કરીને આંતરચક્ષુ ખોલવાના છે. અહીં પાનેપાને એની મથામણ વર્તાય છે. આ મનોયત્નને વંદન હો.