🔆સ્નેહી પરમાર ~ સહેજ અમસ્તું🔆

*મધ ઢોળાયું*

સહેજ અમસ્તુ ઠેબું વાગ્યું, મધ ઢોળાયું
દોડો નીચે મૂકો આંખ્યું, મધ ઢોળાયું

આથમણી ડાળીથી નભ-મધપૂડો તૂટ્યો
મધ જેવું અંધારું જામ્યું, મધ ઢોળાયું

અડકો તો આંગળિયું, આંગળિયું જ ન લાગે
લાગે જાણે ઘીની વાટ્યું, મધ ઢોળાયું

બાવળની સુગંધ ને શૂળ ખચકને ઢાળે
ઢોળાયું સહુ સુણ્યું-ભાળ્યું, મધ ઢોળાયું

કરડે નહિ ને મૂકે ન કેડો, બસ બેઠી છે
રૂંવે રૂંવે રાતી માખ્યું, મધ ઢોળાયું

ગામ મટીને ગામ બન્યું કાપડનું ગરણું
ગરણાથી શું મધ રહે ઢાંક્યું? મધ ઢોળાયું.

~ સ્નેહી પરમાર (1.6.1971)

ગઝલનો રદ્દીફ છે, ‘મધ ઢોળાયું’ મધ ઢોળાવાની વાત મધમીઠી લાગે એ વાત સાચી પણ અહીં વાત ‘અભિધા’માં નથી જ.

મધ ઢોળાવાનો અર્થ અહીં ‘રાત પડી’ એવો છે. બીજા શેરમાં આ અર્થ ખૂલે છે.

‘આથમણી ડાળીથી નભ-મધપૂડો તૂટ્યો, મધ જેવું અંધારું જામ્યું, મધ ઢોળાયું’

મૂળમાં વાત એ છે કે રાત પડવાને મધ ઢોળાવા સાથે જોડવાની કલ્પના કેટલી સુંદર છે ! જરા વિચારીએ તો ઊંઘ આવે ત્યારે ઊંઘવા મળે એ જ કેટલું સુખદ છે! આવે સમયે પથારી મધમીઠી લાગે, સ્વર્ગ સમી ભાસે, એ તો સહુ કોઈએ અનુભવેલી વાત પણ વ્યક્ત એ જ કરી શકે, જે કવિ હોય અને એને તમામ શેરમાં અંત સુધી નિભાવી એ જ શકે કે જે ખૂબ સારો કવિ હોય!

હવે પહેલો શેર તપાસીએ તો ‘દોડો નીચે મૂકો આંખ્યું’ એકદમ સ્પષ્ટ થશે !  

સૂરજના અસ્ત થવાને ‘આથમણી ડાળીથી નભ-મધપૂડો તૂટ્યો’ કહીને કવિએ કમાલ કરી છે. પછી તો ઊંઘના ઘેનમાં ઊંઘ સિવાય કશું જ ન બચે, એ સ્વાભાવિક છે.  જોકે આ પંક્તિ, ‘બાવળની સુગંધ ને શૂળ ખચકને ઢાળે’ સ્પષ્ટ ન થઈ. એનું કારણ ‘ખચક’ શબ્દ ખરો. ડિક્શનરી એનો અર્થ ‘અવાજ સંબંધિત’ એમ આપે છે.  

જ્યારે આંખો ઊંઘરેટી થાય ત્યારની કવિની કલ્પના જુઓ ! વાહ પોકારી જવાય.
‘કરડે નહિ ને મૂકે ન કેડો, બસ બેઠી છે, રૂંવે રૂંવે રાતી માખ્યું, મધ ઢોળાયું’

આવી સરસ ગઝલ આપવા બદલ કવિને અભિનંદન.

@@

🌸આજે જન્મદિન: વીરૂ પુરોહિત, ‘દાન’ વાઘેલા🌸

🙏 આપનો જન્મદિન (વિભાગ વિશેષ) પણ ‘કાવ્યવિશ્વ’માં સમાવિષ્ટ છે. આપનું નામ લખો, ‘search’ માં, પોસ્ટ હાજર!🙏

🙏’કાવ્યવિશ્વ’માં મનપસંદ કવિની કવિતા મળી શકે છે, કવિનું નામ લખો ‘search’ માં, પોસ્ટ હાજર! 🙏