🥀રિષભ મહેતા ~ ક્યાંક સપનામાં🥀

ક્યાંક સપનાંમાં વાંસળી વાગી રે લોલ
આંખ મીંચી હું રાતભર જાગી રે લોલ ….

ક્યાંક સપનામાં મોરલો ગહેક્યો રે લોલ….
મારો સાજન મારામાં ક્યાંક ટહૂક્યો રે લોલ….

ક્યાંક સપનામાં મોગરો મહેક્યો રે લોલ…..
શ્વાસ સાજનનો આસપાસ બહેક્યો રે લોલ….

ક્યાંક સપનામાં ચાંદલો ચમક્યો રે લોલ….
મારો સાજન આંખોમાં જાણે ઝબક્યો રે લોલ

ક્યાંક સપનામાં હાથ તારો સ્પર્શયો રે લોલ
રાતભર મેઘ મારી ઉપર વરસ્યો રે લોલ…!..

~ રિષભ મહેતા

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 262 @ 6 ડિસેમ્બર 2016 * લતા હિરાણી

સપનાં બારમાસી છે. સપનાં આસમાની છે. એમાં નાતજાતના કે ઉંમરના બાધ નથી. ગરીબથી તવંગર કે બાળકથી બુઢ્ઢાઓ બધાંને સપનાં આવે છે. કશુંક પામવું છે એનાં સપનાં આવે ને કશુંક ચૂકી ગયા, એનાં સપનાં આવે. જેનો વસવસો હોય એનાં સપનાં આવે ને જેનો ફફડાટ હોય એનાય સપનાં આવે. ઊંઘમાંય મોઢું મલકી જાય એવાં સપનાં આવે અને ચહેરો તરડાઇ જાય કે ચીસ પડાઈ જાય એવાં બિકાળવા સપનાં પણ આવે. મનમાં શું રમ્યા કરે છે એનો પડઘો સપનામાં પડે એવું સામાન્ય રીતે કહી શકાય. જુવાન છોકરીને કે છોકરાને કેવા સપનાં આવે ? મનગમતા ચહેરાને પાંપણના પડદા પાછળ વાસી દઈને ઉપર નીંદરના ઓઢણ ઓઢી લીધા હોય પછી જે સપનાં  આવે એ આ કવિની કવિતામાં વર્ણવ્યા છે એવાં !

સપનાંમાં કશું પણ થઈ શકે. પિયુ જીન્સ પહેરીને વાંસળી બજાવતો હોય એવું બને ! સપનાં ઊંઘમાં જ આવે પણ સજનીને લાગે કે રાતભર પોતે જાગી જ છે કેમ કે સપનાની દુનિયામાં વળી એક જુદું જગત પથરાયેલું હોય છે. જાગતા થતાં બધાં વ્યવહારો કે ક્રિયાઓ સપનાંમાં થઈ શકે છે. શરીર ભલે પથારીમાં લંબાયેલું પડ્યું હોય, મન સપનાની પાંખ પહેરી માઈલો ફરી આવે. અહીંયા એટલે કે આ કવિતામાં થયેલી વાત બહુ નાજુક અને રેશમ જેવી સુંવાળી છે. સાજન મોરની જેમ ટહૂકે છે અને પોતાની અંદર ! સાજનનો બહેકેલો શ્વાસ પોતાને વીંટળાઇ વળે એ સપનું બહુ વ્હાલું લાગે ને જાગી જતાં એમ થાય કે ખોટું થયું. આના કરતાં ઊંઘ સારી હતી. સાજનનું સામીપ્ય તો હતું ! આકાશમાં ઊગેલો ચાંદ જાણે આંખોમાં ઊગેલો સાજનનો ચહેરો !  અને સાજનનો નાનો અમથો સ્પર્શ રોમેરોમમાં રણઝણાટ જગાવી જ દે ! પછી મિલન ના મ્હોરે તો જ નવાઈ ! રાતભર વરસે છે એ સાજન છે નહીં કે મેઘ !

આપણાં ઘણાં લોકગીતોમાં આવી અનેક રજૂઆતો મળી આવે છે. અલબત્ત ભલે એ ઢાળનું પણ આ લોકગીત નથી એટલે ઘણાં શબ્દો ને કલ્પનો આજના યુવાન હૈયાને સ્પર્શે એવાં છે.  આ પ્રકારના ગીતોની મજા એ છે કે એનો લય ઝૂલાવી દે તેવો હોય છે. શબ્દો કે શબ્દઝૂમખાઓનાં પુનરાવર્તન રસના ઝરણાં રેલાવે છે. ‘રે લોલ’નું આવર્તન કેટલું મધુરું લાગે છે ! પરંપરાગત ઢાળમાં નવા ગીતો રચાય એ બહુ જરૂરી છે. નવાં પ્રતીકો  કદાચ નવી પેઢીનાં હૈયે વધુ વસે, એવું બને. એનાથી પરંપરાને સાચવવાનું કામ જુદી રીતે થયા કરે છે. બાકી રહી પ્રેમની વાત કે પ્રેમમાં પડેલાની વાત. એમાં તો એ જ જૂગજૂની સંવેદનાઓ નિત્ય નૂતન થઈને વહ્યા કરવાની. અનુભુતિના જગતને સમય સાથે કોઈ નિસ્બત નથી. કુમળા હૈયાનો પ્રેમ રણઝણી રહ્યો છે, પ્રિયનો સ્પર્શ રૂંવાડા ખડા કરી જ દે, પહેલાં પણ આજે પણ ને હંમેશા…. ઊછળતા ઝરણાની ગતિમાં સાગરનું સ્થૈર્ય પ્રવેશી ગયું છે તો જ્યાં સુધી મુલાયમ સંવેદના અંદર જીવે છે, હાથમાં હાથ સંપૂર્ણ સાથનો અનુભવ આપી શકે છે.       

🙏🏻માફ કરશો મિત્રો, ‘કાવ્યવિશ્વ’માં કાવ્યસંગ્રહો લેવાના બંધ કર્યા છે. આભાર.🙏🏻