🔆પૂર્વી બ્રહ્મભટ્ટ ~ બાળક છે🔆

બાળક છે હજુ એ, થોડો શ્વાસ એને લેવા દો 
અધૂરાં સૌ સપના એને ન આપો 
થોડું બાળપણ એને જીવવા દો.

અપેક્ષાઓના પીંજરામાં કેદ ન કરો,
જરા ખૂલ્લી હવામાં ઉડવા દો 
પ્રવાહમાં જ વહેવું જરૂરી નથી 
સામે પ્રવાહે પણ થોડું તરવા દો.

એના જીવનનો સમય થોડો
એને જાતે પણ જીવવા દો 
તમે જ માન્યતાઓ સૌ ન આપો 
તેની સમજથી દુનિયા સમજવા દો.

માલિક નહિ, માર્ગદર્શક બનો એના 
સ્વીકારો, સપનાઓ હોઈ શકે છે જુદા એના 
એક ઘરેડમાં જીવન ખરચાઈ ન જવા દો 
જન્મદાતા છો તમે, તમારા ફુલને કરમાઈ ન જવા દો
બાળક છે હજુ એ..

~ પૂર્વી બ્રહ્મભટ્ટ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 275 @ 29 માર્ચ 2017 * લતા હિરાણી

વાત સીધી સાદી છે, કવિતાની દૃષ્ટિએ લાઉડ પણ પરંતુ આજે બહુ જ જરૂરી બની ગઈ છે. વાતમાં સચ્ચાઈની તાકાત છે એટલે સ્વીકાર્ય છે. રોળાઈ જતા બાળપણની વાત અહીં કરવામાં આવી છે. બીજા તો ઠીક, ખુદ માબાપ જ બાળકનું બાળપણ છિનવવા બેઠા છે. અરે, માતા-પિતાઓ વચ્ચે બાળકના બાળપણને ખતમ કરી નાખવાની હરીફાઈ ચાલી રહી છે. વાલી ફરિયાદ કરે કે ફલાણી સ્કૂલમાં તો હોમવર્ક આપે છે, એ સ્કૂલમાં ભણતા અમારા પડોશીના દીકરાને આખી એબીસીડી આવડી ગઈ. તમે કેમ શીખવાડતા નથી ? ફરિયાદીનો દીકરો બિચારો હજી તો પૂરા ત્રણ વરસનો પણ નથી થયો ! હજુ તો ધૂળમાં રમવાની એની ઉમર !

બાળક માટે સૌથી સુરક્ષિત સ્થાન એના માતાપિતા હોવા જોઈએ. માતા સામે ચાલીને બે વરસના બાળકને પ્લે ગ્રૂપમાં દાખલ કરી આવે, એટલું જ નહીં, જઈને શિક્ષકને કહે પણ ખરી કે “એ મારું માનતી નથી, એને વઢજો !” નાનકડી ઢીંગલી જેવી દીકરીને બીકના માર્યા બીજે દિવસે તાવ ચડી જાય, એ હમણાનો આંખે જોયેલો તાજો દાખલો છે. જીવ કકળી ઊઠે કે આ શું ? આ માત્ર ઉદાહરણ છે. આખું વાલીજગત આનાથી ખદબદે છે. હજી તો બાળક ખૂલીને હસતાં શીખ્યું હોય ત્યાં એને મૂરઝાવી દેવાના સહિયારા સહેતૂક, સઘન પ્રયાસો માબાપ અને શિક્ષક દ્વારા આચરવામાં આવે, બાળપણની આનાથી ભૂંડી દશા શી હોઈ શકે ? કોઈ સમજતું નથી. બાળક મૂંઝાયા કરે છે, ફૂલ બોલવું કે ફ્લાવર ? દાદીમા સૂરજદાદા બોલતાં શીખવે છે અને શાળામાં એમ બોલું તો શિક્ષા થાય છે, ત્યાં ‘સન’ જ બોલવાનું ! બાળકનો સહજ, સ્વાભાવિક વિકાસ રૂંધાઈ જાય છે, ઓશિયાળું બની જાય છે ને માબાપ બીજા સામે પ્રદર્શન કર્યા કરે છે ‘બોલ તો બેટા પેલી રાઇમ !”

બહુ કરૂણ અને ભયંકર પરિસ્થિતી છે આ ! જરાક બાળક મોટું થાય ત્યાં તો ટકાની દોડ શરૂ થઈ જાય. માબાપ પોતાના અધૂરાં સપનાં પૂરાં કરવા માટે જાણે હંટર લઈને બાળકની પાછળ પડ્યા ન હોય ! બાળકની શું ઈચ્છા છે, એને શું ગમે છે, એના રસ-રુચિ શું છે એ જાણવાની કોઈ તૈયારી નહીં ! દબાણ એટલું કે ખુદ બાળક સમજી ન શકે કે એને શું પસંદ છે ! મેડીકલ કે એંજિનિયરીંગમા એડમિશન ન મળે તો આકાશ તૂટી પડે, જાણે એ સિવાય જીવી જ ન શકાય ! વિદ્યાર્થીએ આપઘાત કર્યાના કેટલા કિસ્સા બન્યા કરે છે, અખબારોના પાને છપાયા કરે છે ને કોઈ જાગતું નથી, સૌ વાંચીને ભૂલી જાય છે. લાગે છે ફરી એ જ રેસમાં દોડવા ને દોડાવવા !

હવે આ બંધ થવું જોઈએ. બગીચામાં ધૂળમાં રમતાં બાળકોની કિકિયારીઓ સોસાયટીમાં ગૂંજવી જોઈએ. બાળકમાંથી પરીક્ષાનો હાઉ નીકળી જવો જોઈએ. પરીક્ષા એ જ સર્વસ્વ નથી એ માબાપોને સમજાઈ જવું જોઈએ. સફળ થવા માટે એનો આત્મવિશ્વાસ સૌથી અગત્યની બાબત છે અને બાળપણથી જ એની કાળજી લેવી પડશે એ વાત માબાપોએ સમજવી પડશે. માબાપ બનતાં પહેલાં બાળઉછેરની સાચી રીત શીખવી પડશે અને એ સમજ્યા શીખ્યા વગર માત્ર બાયોલોજિકલ રીતે માબાપ બની જવું એને ગુનો ગણવો પડશે. એના વગર આ ભયંકર પરિસ્થિતી નહીં બદલાય.

બાળકને આપો પ્રેમ, પ્રેમ અને માત્ર પ્રેમ. હૂંફ અને હૈયાધારણ. બાકીનું બધુ એની મેળે આવીને એના ખોળામાં પડશે એટલું માબાપ ક્યારે સમજશે ?