🔆ઊજમશી પરમાર ~ કોકડ મોકડ🔆

કોકડ મોકડ વળી અમસ્તો પડ્યો ક્યારનો સોપો,
સવળે નહીં લગરીકે, મારો ડંગોરો કે તોપો.

લહલહ કરતો હાંફે, લાંબી જીભ લટકતી હેઠે,
જરીય પડખું ફેરવવાની તસ્દી ના’વે નેઠે.

હવે વાયરો ફરકે ક્યાંથી, સૂતો હેઠ દબાવી,
કિયા ગુનામાં ઝાડ નમીને ઊભાં પાંદડાં ઢાળી ?

વાટેઘાટે એદી અજગર સમો પડ્યો જળ-સ્થળમાં,
કરે જાગતું પડ એને તો ધરબી દઉં હું તળમાં.

જરી ય ફફડે ધજા તો એના ઉડાડું લીરેલીરા,
સોગ પાળતા ખૂણે વાયરા કળપે ધીરા ધીરા.

~ ઊજમશી પરમાર (11.6.1943 – 8.1.2018)

આ સન્નાટાની/સોપો પડી ગયાની કવિતા…. કલ્પનો અને વર્ણનો કેવા જડબેલાસક! ક્યાંય ઢીલાશ નહીં ! જે છે, જેવું છે એ તલવારની ધાર જેવું !

કવિને વિષયો પણ કેવા કેવા અનોખા જડી આવે છે !

શરૂઆત થાય છે ‘કોકડમોકડ’ શબ્દથી. સોપો પડી ગયો છે પણ એનું શાબ્દિક દર્શન ‘કોકડમોકડ’ જેવા વજનદાર શબ્દથી થાય છે. પછીની શબ્દાવલિઓ પણ જુઓ, ‘ડંગોરો’ ‘તોપો’, ‘લહલહ કરતો હાંફે’, ‘એદી અજગર સમો’, ‘ધરબી દઉં’, ‘લીરેલીરા’… ક્યાંય ઢીલાશ નથી, ક્યાંય નરમાશ નથી. જે કહેવું છે એ બધુંય ‘ડંગોરા’ જેવું અને ‘ડંગોરા’ની જેમ…. આમ આખુંય કાવ્ય એક જબરદસ્ત અસર ઊભી કરે છે.

આ વાતાવરણને વળગેલા સોપા(સન્નાટો)નું ગીત છે તો માનવને સન્નાટો કનડે ત્યારે આવું ફરિયાદગીત પણ રચાય !

હે સન્નાટાજી
ગામ, સીમ, કેડા છોડીને, અમ ફરતા કાં આંટા જી ?
હે સન્નાટાજી !

તમે જનમિયા સૂની સાંજને કાળે પેટે કાં ?
કિયા જનમના વેર કહોને કિયા જનમના ઘા?
બેસે, હાંફે, શ્વાસ સાંભળે, તવ ખિખિયાટા જી
હે સન્નાટાજી !

પાંપણ પરથી રાત ઉતરડી ધક્કા માર્યા, જો 
ઝાંખી પાંખી નીંદરને ખૂણે દઈ દીધો ખો
છાતી અંદર તૂટે, ફૂટે, થાય ન વાટા જી
હે સન્નાટાજી !

હાથ વછૂટી જાય ઘડી ને વેળ વેળ ના રે’
અડવાણા ને અવળા પગલે, દાવ જીવડો દે
કચ્ચરઘાણ અમારા, તમને સેરસપાટા જી
હે સન્નાટાજી !

અપરાધી છો અમે રહ્યા પણ દયા માંગીએ જી
ફાટી આંખોના ઉપવાસો, કહો ભાંગીએ જી
જરી જુઓ સામું, ના વાળો આવા સાટા જી
હે સન્નાટાજી !

~ લતા હિરાણી

🥀દિન વિશેષ : ઊજમશી પરમાર🥀

🙏આપને ગઝલ, ગીત, અછાંદસ વગેરે કાવ્યસ્વરૂપો વિશે જાણવામાં રસ છે? જુઓ વિભાગ ‘સ્વરૂપ’. મોબાઇલના ઉપરના જમણે ખૂણે આવેલી આડી ત્રણ લાઇન ટચ કરો અને ખુલશે વિભાગો. 🙏 

🙏આપની પસંદના કવિ કોણ છે? ‘Search’માં એમનું નામ લખો! અને વાંચો એમની કવિતાઓ. એમાં આપ પોતે પણ હોઈ શકો.🙏