🔆ઉર્વશી પારેખ ~ ઘણું સહેલું🔆

ઘણું સહેલું લાગતું તું મને
ચાંદામામાને ઘરે બોલાવવાનું
વાદળોના રંગને પકડવાનું
હવાને પકડી પાડવાનું ને
ફૂલોની સુગંધને હથેળીમાં કેદ કરવાનું

ઘણું સહેલું લાગતું હતું.
આંખોમાં ઇંદ્રધનુષના રંગો સજાવી
સ્પર્શનો અહેસાસ
અને પ્રેમની સંવેદનાઓ વ્યક્ત કરવાનું,

પ્રેમીના મનને સમજવાનું
ઘણું સહેલું લાગતું હતું.
પરંતુ ખરેખર
આ ખૂબ જ મુશ્કેલ હતું
ખૂબ જ મુશ્કેલ
ખૂબ જ…..  

~ ઉર્વશી પારેખ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 293 @ 1 ઓગસ્ટ 2017 * લતા હિરાણી

આભાસ

‘સહેલું’ અને ‘અઘરું’ આ બે શબ્દો વચ્ચે આમ તો માત્રાભેદ કહી શકાય. ઓછા કે નજીવા પ્રયત્નોથી થાય એ સહેલું અને પુષ્કળ પ્રયત્નો જોઈએ એ અઘરું. એક જ કામ એક વ્યક્તિ માટે સાવ સહેલું હોય અને બીજી વ્યક્તિ માટે થોડું અથવા ખૂબ અઘરું ! કામ તો એનું એ જ છે, સંદર્ભ બદલાય છે. જે કામ બાળપણમાં અઘરું લાગતું હોય એ મોટા થઈને સાવ સહેલું બને ! પોતાના બે પગ ટટ્ટાર રાખીને ચાલવાનું કામ બાળક માટે અઘરું છે અને એ જ બાળક યુવાન બની પહાડો ખૂંદી નાખે છે. ફરી વૃદ્ધાવસ્થામાં એ જ બાળપણની મુસીબતો આવીને ઊભી રહે છે, ચાલવા માટે કોઈના હાથનો કે લાકડીનો સહારો લેવો પડે છે પણ અહીં ‘સહેલા’ અને ‘અઘરા’ તરફ જોવાનો દૃષ્ટિકોણ સાવ બદલાઈ જાય છે. બાળપણની અઘરી બાબતમાં આનંદ જ આનંદ હતો જ્યારે ઘડપણમાં અઘરી લાગતી એ જ બાબતોમાં ચીડ, હતાશા, નિરાશા ભળે છે, જો એને યોગ્ય સમજણથી ન લેવામાં આવે તો.

લાગણી, ભાવના એ હૃદયનો ધર્મ છે. તર્ક, વિચાર એ બુદ્ધિનો ધર્મ છે. ઊગતી ઉંમરમાં માનવી હૃદયના ધર્મને વધારે અનુસરે છે એટલે બધા જ આદર્શો એને સિદ્ધ કરી શકાય એમ લાગે છે. હાથમાં ચાંદો પકડવાની જીદ બાળકનૈયો કરે અને મા યશોદા એને થાળીમાં પાણી ભરી હાથમાં ચંદ્ર આપે ત્યારે ભાવના અને તર્કની જુગલબંદી થાય છે, સ્નેહ અને સમજદારીનું સંયોજન સર્જાય છે. ચાંદામામાની સાથે સ્વમુખના દર્શનથી ઘર કિલકારીઓથી ભરાઈ જતું હશે.

આ તબક્કાની પૂર્ણાહુતિની સાથે વાસ્તવિકતાની યાત્રા શરૂ થાય. એકબાજુ ભૂગોળના પાઠ ભણાવી દે કે ચાંદામામા અહીંથી કેટલા દૂર છે તો બીજી બાજુ વિજ્ઞાન પાણીમાં પડતા પ્રતિબિંબનું રહસ્ય ઉઘાડું કરી દે અને વિસ્મયની સૃષ્ટિ ખતમ થઈ જાય. આનંદ સંકેલાઈને હોમવર્કની નોટબુકમાં સંતાવાના ફાંફા મારે. આજની પેઢી માટે થોડી જુદી દુનિયા છે. ‘ચાંદામામા’ની ઓળખ ભૂંસી ‘Moon’ની સમજ સ્થાપિત કરવા માટે આખું શિક્ષણજગત પાછળ પડ્યું છે. ‘ના મા, આને સૂરજદાદા નહીં, સન કહેવાય’ જેવા વાક્યો દાદીમાએ મન મારીને સાંભળવા પડે છે. આવા નિર્દોષ આનંદની અવેજીમાં મોબાઈલ કે વિડીયો ગેઇમ હાજરાહજૂર છે ! થાળીમાં પાણી ભરવાની માથાકૂટ મમ્મીએ કરવાની નથી. અલબત એના બદલે બીજી અનેક માથાકૂટો એના શિરે છે એય ન ભૂલાય.   

વાદળના રંગને કે આકાશને અડવાનું, હવા પાછળ દોટ મૂકવાનું કે ફૂલોના રંગને હાથમાં લેવાનું સહેલું લાગે એ ઈશ્વરે આપેલું બાળપણ છે તો પ્રેમીને સમજવાનું, સંવેદનાઓ વ્યક્ત કરવાનું કે સપનાઓના ઇંદ્રધનુષને સજાવવાનું, એને પ્રેમનું બાળપણ કહી શકાય. જેમ જેમ સમય જાય છે, તેમ તેમ સમજ આવતી જાય છે કે સંબંધમાં આનાથી મુશ્કેલ કામ બીજું કોઈ ન હોઈ શકે.

માનવીના મનનો તાગ પામવો અત્યંત અઘરું કામ છે. એના પડળ એક પછી એક ઊઘડતા જાય છે. કદી ન ખતમ થનારું એ અનંત કામ છે. માનવીની અપેક્ષાઓ પણ અંતહીન છે. આજે જે એક વાતથી રાજી થતું હોય એને એ જ વાતથી કાલે કંટાળો કે ગુસ્સો આવી શકે એવું બને. માનવીના સ્વભાવને સમજવો અને સાથે સુમેળથી રહેવું એ વિશ્વનું સૌથી મુશ્કેલ કામ છે. પતિ-પત્ની સાથે સાથે આખી જિંદગી કાઢી નાખે અને તોય એકબીજાને અનુકૂળ ન થયા હોય એવું ચારે બાજુ બને છે. આખી જિંદગી એકબીજા સાથે અથડાઈને ખૂણાઓ થોડા ઓછા વાગતા થાય ત્યાં વૃદ્ધાવસ્થા આવી જાય અને જીવનસાથીની કિંમત સમજાય, સંબંધોમાં જરા હળવાશ આવે અને ત્યાં તો આયખું પૂરું થઈ જાય. કથાનો સાર એ જ કે બાળપણ ઉત્તમોત્તમ તો યૌવનમાં પણ પાંખો વીંઝી ગગનને બાથમાં લેવું કે એમ કરવાના એટલીસ્ટ સપના તો જોવા જ…. જો ભી ખુશી મિલ જાય… હાથોં મેં ભર લો….. કલ કા કિસકો પતા !  

🙏આજનો દિનવિશેષ : William Wordsworth, પંડિત રવિશંકર – *ગીતા પરીખ (*અવસાનદિન)

🙏 નોંધ: કવિઓના જન્મદિવસોનો વિભાગ છે ‘વિશેષ’ અને ‘કાવ્યવિશ્વ’ પર આપ ગમે ત્યારે જોઈ શકો છો. like, પ્રતિભાવ પણ આપી શકો છો. આભાર. આપના નામથી ‘search’ આપો, હાજર.🙏

🙏કાવ્યવિશ્વ’માં કવિના નામથી, કાવ્યની પ્રથમ પંક્તિથી અને વિષયથી કાવ્ય કે લેખ શોધી શકાય છે જુઓ search, હાજર.🙏

🙏સૂચના પ્રમાણે ના મળે તો જાણ કરવા વિનંતી.🙏