🔆લોકગીત ~ દાદાને આંગણે🔆 -

દાદાને આંગણે આંબલો
આંબલો ઘોર ગંભીર જો.

એક જ પાન મેં ચૂંટીયું
દાદા ગાળ મ દેજો.
અમે રે લીલુડા વનની ચરકલડી
ઊડી જાશું પરદેશ જો.
આજ રે દાદાજીના દેશમાં
કાલે જાશું પરદેશ જો.

દાદાને વહાલા દીકરા
અમને દીધા પરદેશ જો..
દાદાને આંગણ આંબલો
આંબલો ઘોર ગંભીર જો..

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 177 @ 17 માર્ચ 2015 * લતા હિરાણી

લોકગીતો એ આપણી મૂડી છે. હવે એ ખોવાતી જાય છે. એનું સ્થાન પ્રોફેશનલ ગાયકીએ લીધું છે પણ આપણામાંના મોટા ભાગના લોકોને યાદ હશે, એવા અનેક લગ્નપ્રસંગો જેમાં બેય પક્ષે ગીતોની રમઝટ જામતી હોય. ગીતોમાં જ સવાલો ને ગીતોમાં જ જવાબો. સામા પક્ષને જે કહેવું હોય એ ગીતોમાં કહેવાની પૂરી છૂટ ! અલબત્ત એને ફટાણાં કહેવાય. ફટાણાં લગ્નગીતોનો જ ભાગ. એમાં જે કહેવાય એનું માઠું ન લગાડવાનું હોય. કેવી સરસ મજાની રીત ! કહેવાનું કહેવાઈ જાય ને તોય સંબંધો સચવાઈ રહે !

આપણાં લોકગીતોની આ ખૂબી છે. એ બતાવે છે કે આપણી રોજબરોજની જિંદગીમાં સંગીતનું કેટલું મહત્વ હતું ! પ્રભાતિયા, હાલરડાં અને ઘમ્મરવલોણાના ગીતોથી માંડીને લલકારાતા દુહાઓ અને છેવટે મીઠાં ભજનો ! આપણી મોટાભાગની દૈનિક ક્રિયાનાં ગીતો ! દરેક વ્યવસાયનાં, કામનાં ગીતો ! એવું જ આપણાં બધા વાર-તહેવાર અને તમામ પ્રસંગોનું ! મોટેભાગે એ સ્ત્રીઓએ કામ કરતાં કરતાં રચેલા !

ઉપરનું ગીત કન્યા વિદાયનું છે. એનો ઢાળ પણ યાદ આવે છે ને! શબ્દો જે ભાવ પ્રગટ કરે છે ને આ ગીત ગવાય તો વાતાવરણ ધીરગંભીર બની જાય, કરૂણ રસની ધારા વહે… દીકરી પરણીને વિદાય લે, પિયર છોડી સાસરે જાય છે. મનના માણીગર સાથે એનો મેળાપ થવાનો છે, તો એ સાસરિયાની અજાણી પરિસ્થિતીના ભયથી ફફડવાની પણ છે. ન જાણે કેવા કેવા અનુભવોમાંથી પસાર થવું પડશે ! એક સમય એવો પણ હતો કે સાસરીના નામથી છોકરી ડરતી. સાસુ, નણંદ, જેઠાણીના કેવા કેવા જુલમ સહેવા પડશે એ વિચાર માત્રથી પરણતી કન્યા ધ્રૂજતી..

હવે એ સમય બદલાઈ ગયો છે. પણ આ આપની સંસ્કૃતિની ધરોહર જેવાં લગ્નગીતો અને સમય સમય પર, વાર-તહેવાર ને પ્રસંગોએ ગવાતા ગીતો આપણે સાચવી રાખવા જોઈએ અને જરૂર લાગે તો એમાં સમયોચિત્ત ફેરફાર કરીને એને ફરી જીવંત બનાવવા જોઈએ.

Saryu Parikh

29/12/2025 at 7:50 pm

લીલુડા વનની ચરકલડી
ઊડી જાશું પરદેશ જો. ચરકડલી સાથે નાનપણ અને એ સમયે સાંભળેલા લોક ગીત યાદ આવી જાય. સરસ.
સરયૂ

Kavyavishva
29/12/2025 at 8:31 pm

સાચું સરયુબેન

Loading...

છબીલભાઈ ત્રિવેદી

30/12/2025 at 11:49 am

વાહ ખુબ સરસ લોકગીત આપે લોકગીત નો ખુબ સુંદર ઉઘાડ કરી આપ્યો આપણો અમુલ્ય વારસો છે લોકગીત

Minal pravinchnra Oza

30/12/2025 at 12:33 pm

લગ્નગીતો એક રીતે નારી સંવેદનાનાં ગીતો પણ છે. સ્ત્રી મન ભરીને મ. હાલી છે. એ લોકગીતો પણ છે. નારી એમાં ઉમેરતી પણ ગઈ છે. લતાબહેન કહે છે તેમ સચવવા જોઈએ. સમય પ્રમાણે જરૂરી ફેરફાર થતો રહે છે . એ ઉચિત છે. ધન્યવાદ.

'સાજ' મેવાડા

30/12/2025 at 6:56 pm

આવાં તો ઘણાં લોકગીતોની મૂડી ખોવાઈ ગઇ છે. સરસ યાદ કરાવ્યું.

Kavyavishva

01/01/2026 at 12:10 pm

‘કાવ્યવિશ્વ’ના સૌ મુલાકાતીઓનો આભાર.

સમય ફાળવીને Like અને પ્રતિભાવ આપનારા મિત્રોનો ખાસ આભાર.

મારી વાતો ગમી એમનોય વિશેષ આભાર.

મુલાકાત લેતા રહેશો, એ ગમશે.

લતા હિરાણી

Devika Dhruva

13/01/2026 at 9:31 pm

‘હવે એ સમય બદલાઈ ગયો છે.’
નક્કર કડવી વાસ્તવિક્તા.

🔆લોકગીત ~ દાદાને આંગણે🔆

Like this:

Related

7 thoughts on “🔆લોકગીત ~ દાદાને આંગણે🔆”

Leave a Comment Cancel Reply