🔆જતીન બારોટ ~ કે’તો મેરાઈ🔆 -

કે’તો મેરાઈ મૂવો, ઓછું છે કાપડું
ને ટૂંકી પડે છે તને કસ;
તારે સત્તરમું ભારે છે બસ.

ડાહ્યલીનો જંતરિયો ભૂવો તો કે’છે કે,
છુટ્ટા તે વાળ તારા રાખ નઈં;
મંતરેલું લીંબુ હું આલું તને,
તું એમનેમ આંબલીઓ ચાખ નઈં.
જંતરિયો ભૂવાનો દોરો બાંધીને
તારે કરવાના જાપ રોજ દસ.
તારે સત્તરમું ભારે છે બસ.

ઉંમરને સોંસરવી વીંધીને કોઈ મારા,
કમખે ગાગર જેમ બેઠું;
હેમખેમ સત્તરમું પૂરું કરવાને હું,
કેટલા વરસ દુઃખ વેઠું?
ગામના જુવાનિયા કહે છે કે તારી તે
વાતમાં પડે છે બહુ રસ.
તારે સત્તરમું ભારે છે બસ. ~ જતીન બારોટ

‘સોળ વરસની સુંદરી’ને કવિઓએ ગાઈ ગાઈને જર્જરિત કરી નાખી છે. કવિ જતીન બારોટે એને સત્તરની રાખી છે. કન્યાની આ ઉંમર, આ ઉંમરનું રૂપ અને પુરુષની પ્રકૃતિ… બસ ઈશ્વરે આટલું કરીને હાથ ધોઈ નાખ્યા છે. ગાઓ, માણો, અનંતકાળ સુધી…. ખૂટવાનું નથી.

વાત નાયિકાને મુખે એટલે કે જેને હણહણતી યુવાની ફૂટી છે એવી કન્યાને મુખે છે. કાપડાની તંગ કસોને કે માથાના છુટ્ટા વાળને કેમ સાચવવા કે પછી ગામના જુવાનિયાઓને કેમ છેટા રાખવા (મન જુદું છે) એ વાતે આ કન્યા મૂંઝાય છે. સત્તરમું ભારે હોય છે, જુવાની સાચવવી જ ભારે હોય છે.

આખું ગીત એક સરસ મજાનું શબ્દચિત્ર બનાવે છે. આંખ સામે કો’ રૂપાળી યુવાન કન્યા ખડી થાય છે. પ્રતીકો અને પ્રાસરચના ખૂબ સહજ રચાયાં છે. ગીત આખું લયના હિલ્લોળે કોઈ પણ વયના માનવીને ડોલાવે એવું બન્યું છે.