🔆મકરન્દ દવે ~ પદ * અમર ભટ્ટ * પ્રહર વોરા🔆

અમલ કી આઠોં જામ ખુમારી
કેફ કિયા અબ કબહૂ ન ઉતરૈ છાકી દસા હમારી
જિત દેખો તિત રંગમયી હૈ મોહન કી ફૂલવારી
પલપલ થલથલ વિમલ હંસી મેં મુખમુખ મિલત મુરારિ
આઠોં જામ ખુમારી….

~ મકરન્દ દવે (13.11.1922 – 31.1.2005)

*સાંઈ મકરંદ – ર.પા. માસ*

##

આ શબ્દો ક્યાંથી મળ્યા તેની ખૂબ રસપ્રદ વાત છે. શાયર અમૃત ‘ઘાયલ’ના સમગ્ર સંચયનું નામ છે “આઠોં જામ ખુમારી”. ઘાયલસાહેબ અને મકરન્દ દવેની મૈત્રી જાણીતી છે. ઘાયલસાહેબના સંગ્રહના પ્રથમ પાને ત્રણ હિંદીગુર્જર શૈલી- વ્રજ ભાષાનાં પદો વાંચ્યાં અને નીચે માત્ર ‘મકરન્દ’ લખ્યું હતું. એમાં સૌ પ્રથમ આ પદ છે.

આપણાં સુખ્યાત લેખિકા હિમાંશી શેલતે એક સંપાદન કર્યું છે- “સ્વામી અને સાંઈ”, જેમાં સ્વામી આનંદ અને સાંઈ મકરન્દ દવે વચ્ચે થયેલો પત્રવ્યવહાર છે. તેમાં મકરન્દ દવેએ 16 જુલાઈ 1959ના પત્રમાં સ્વામી આનંદને લખ્યું છે-

“…..અહીં હવે થોડાં પદો ઉતારું. મેં એ ક્યારે લખ્યાં હતાં એની ખબર નથી. મારે હાથે તો ખોવાઈ ગયેલાં પણ બાબુભાઈએ ક્યાંક ખાનાપેટીમાં સાચવી રાખ્યાં હશે તે થોડા દી પહેલાં પાછાં સોંપ્યાં- ખોઈ ન નાખવાની કડક સૂચના સાથે…. સાંભળો ત્યારે…” અને પછી જે ત્રણ પદો છે તેમાંનું એક તે આ પદ-

“અમલ કી આઠોં જામ ખુમારી”

ઘાયલસાહેબનાં સમગ્ર કાવ્યોના પુસ્તકનું નામ આ પદમાંથી લેવાયું છે, ‘આઠોં જામ ખુમારી’. એ પુસ્તકમાં પ્રથમ પાને આ જ ત્રણ પદો  છે, જે કવિ મકરન્દ દવેએ સ્વામી આનંદને પત્રમાં લખી મોકલેલાં.

મકરન્દ દવેનાં સમગ્ર કાવ્યોના સંચય “કોઈ ઘટમાં ગહેકે ઘેરું”ના ત્રણમાંથી એક પણ ભાગમાં આ પદો મને ન મળ્યાં. પ્રથમ પંક્તિનો કેફ મને પણ ચડી ગયો-

‘અમલકી આઠોં જામ ખુમારી’

~ અમર ભટ્ટ

કવિ મકરન્દ દવે * સ્વરકાર: અમર ભટ્ટ * વાદ્યસંગીતનિયોજન: પ્રહર વોરા * ગાયક: પ્રહર વોરા
આલ્બમ : કાવ્યસંગીતયાત્રા