🔆શ્રી નરેન્દ્ર મોદી ~ મધરાતે કોયલ બોલે🔆

મધરાતે કોયલ બોલે, હ્રદયને ખોલે,
કોયલને કહેવું પણ શું ?

વ્હેતી કરાય નહીં અંગત કોઇ વાતને
જ્યાં ત્યાં પથરાય નહીં જળની બિછાતને
લાગણીને આમ કેમ ઢોળે, કોઇ ત્રાજવામાં તોલે
કોયલને કહેવું પણ શું ?

આપણી તે વેદનાને આપણે જ જાણવી
ભરોસો મુકાય એવો ક્યાં છે કોઇ માનવી ?
બંધ દરવાજા શાને ઢંઢોળે ને મૃગજળ ફંફોળે
કોયલને કહેવું પણ શું ? 

~ શ્રી નરેન્દ્ર મોદી

કાવ્યસ્વરુપ રુપે ગીત મને ગમે છે. ગીત સરળ હોવું જોઇએ, સુગમ પણ. અને એની વિશેષતા એ કે એનાં આ ગુણલક્ષણ તમને ભરમાવે. એનો લય એની ગહનતા વિષે બે ઘડી બેધ્યાન પણ કરે. 

મધરાતે બોલતી કોયલ સ્વયં જ રહસ્યમય છે. સામાન્ય રીતે પંખી સવારનાં ચ્હેરે. સૂર્યનું આગમન એમને અંધકારના ભયથી મુક્ત કરે એની પ્રસન્નતામાં એ ટહુકે. તો આ કોયલ મધરાતે કેમ બોલતી હશે ? જોકે આ સવાલનો ઉત્તર શોધવામાં મન અટવાય એ પહેલાં જ એ મળી જાય છે – હ્રદયને ખોલે. કોયલનું આ બોલવું વાસ્તવમાં તો હ્રદયને ખોલવું છે. કૈંક એવું છે કે જે એને વિવશ બનાવે છે બોલવા, અને પ્રભાતનાં અજવાળાંમાં બોલવું એ કારણસર જ ટાળે છે. એને વ્યક્ત તો થવું છે, હૈયે ઘૂંટાતી વાત કરવી તો છે, પણ એને માટે અંધારું ઓઢવું એણે પસંદ કર્યું છે. એને વ્યક્ત થવું છે પણ ઓળખાવું નથી.

આમ કરવાનું કારણ શું હશે ? કદાચ કવિને થયેલા અનુભવો એને મુખર થતાં પૂર્વે સાવધાની રાખવાનું કહે છે. અદમ્ય છે એને અભિવ્યક્ત થતા રોકવું તો મુશ્કેલ છે, પણ સહુ એ જાણે એનાથી અળગા રહેવું છે. એનું પણ કારણ છે. આ પ્રકારે અનુભૂતિની અભિવ્યક્તિ ઝીલે એવાં સમસંવેદન ધરાવતાં હૈયા કેટલાં ?

ને તોય અદમ્ય છે, અભિવ્યક્ત તો થાય છે. હ્રદયબોજમાંથી હળવા થવું જરુરી છે એટલે એ મધરાત પસંદ કરે છે. મધરાત એ માટે ઉત્તમ સમય છે , કારણકે એ સમયે એ સહુ નિદ્રસ્થ હોય. જાગતા તો એ જ હોય કે જે સમસંવેદનાને ઝીલતાં હોય. એ કાનમાં નહીં, હૈયે ઝીલે  ને હૈયામાં જ સમાવે. એની અંગતતાનો આદર કરે, ગોપનિયતાનું ગૌરવ કરે.

ગીતનાં મુખડામાં વ્યક્ત થતું આ ભાવચિત્ર ગીતનાં બંને અંતરામાં ઊઘડે છે ને આ વિચારને પુષ્ટ કરે છે. બીજા અંતરામાં જીવનના અવલોકન ને અનુભવ પછી સમજાયેલું સત્ય સીધા સવાલ રુપે આવે છે –

આપણી તે વેદનાને આપણે જ જાણવી
ભરોસો મુકાય એવો ક્યાં છે કોઇ માનવી ?

કોયલનો અધમધરાતનો આ ટહુકો પ્રગટ કરતાં અનેક ગણો વધુ અપ્રગટ ભાવવિશ્વનો ભાવકને પરિચય કરાવે છે. 

કવિને વંદન, અભિનંદન.

~ તુષાર શુક્લ

🙏🏻આપ ‘કાવ્યવિશ્વ’ના નિયમિત મુલાકાતી છો એનો આનંદ છે. સાઇટના આ નવા સ્વરૂપમાં આપને ફરી subscribe કરવાનું રહેશે. એટલો સહકાર જરૂર મળશે. આભાર.  આપના પ્રતિભાવો આનંદ અને ઉત્સાહ આપશે. આભાર. ~ સંપાદક🙏🏻