🔆મકરંદ મૂસળે ~ મારે સૈકાઓ જૂની દુકાન🔆

*ભૂવાનું ગીત*

મારે સૈકાઓ જૂની દુકાન
ધમધમતી ચાલે ને ફૂલે ને ફાલે, એની કીર્તિ ફેલાય કાનોકાન…

વસ્તુઓ બ્રાન્ડેડ ને માલ બધો ફ્રેશ, અમે વર્ષોથી વેચીએ લ્યા ભૂત અને પ્રેત
જેવું ખિસ્સું ને વળી જેવું બજેટ, દોર ધાગાનું પાછું સ્પેશ્યલ પેકેજ
અહીં મંદીનું ક્યાં છે કંઈ નામો નિશાન…
મારે સૈકાઓ જૂની દુકાન….

માથું ધૂણાવું ને ડોળાય કાઢું, પાછા ડાકલાંય થોડા વગાડું
જેનાથી કચરોય માંડ માંડ નીકળે એ ઝાડુથી ભૂતને ભગાડું
મને ભૂવો હોવાના છે ભારે ગુમાન…
મારે સૈકાઓ જૂની દુકાન….  

ભૂત જેવું હોય ક્યાં કે કાઢવું પડે ને તો યે લોકો આવે ને કે’કે કાઢો
મારી અંદરનો પેલો વાણિયો બોલે લ્યા આ તો પાક છે તૈયાર એને વાઢો
બધા ટાંપીને બેઠા છે આપવા સન્માન…
મારે સૈકાઓ જૂની દુકાન….  

~ મકરંદ મુસળે

ઘણા જાણીતા ને તોય મારા ધ્યાનમાં જેમની કવિતાઓ આવેલી નહીં એવા કવિ ! એમણે મોકલ્યા પછી પણ આવી ‘હટકે’ કવિતા જોવાનું રહી ગયેલું એ કબૂલ !

વાત વિષયની છે, કવિતાનો વિષય બની છે એની છે. કોઈએ ક્યાંય વાંચી છે ભૂવાની કવિતા ? ભૂવાની કથા તો આપણે જાણીએ છીએ. પણ શહેરના લોકોને પોતાનામાંથી સમય ક્યાં મળે છે કે ભૂવાઓના આશરે પડેલા લોકની ચિંતા કરે ? જ્યાં ગામડાઓમાં હજી એનું રાજ ચાલે છે ત્યાં લોકને જગાડનાર કોઈ નથી ! ત્યારે અહીં ‘સૈકાઓ જૂની દુકાન’ કહીને કવિએ એમાં એક પરિવર્તનનું પરિમાણ, જાગૃતિનું એંધાણ મૂકી દીધું છે અને એ નોંધવું પડે.  

સાથે સાથે યાદ આવ્યું કે હમણાં જાણીતા લેખક શ્રી ભગવાનદાસ કે જેમણે આદિવાસી પ્રજા અને એમના સાહિત્યમાં ખૂબ સંશોધન કરેલું છે. એમના માટે જીવન સમર્પિત કરેલું છે. આ શ્રી ભગવાનદાસજીને ‘નર્મદ ચંદ્રક’ એનાયત થયો ત્યારે એ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપવાની તક મળેલી. આદિવાસી જાતિમાં જે સ્ત્રીને ‘ડાકણ’ જાહેર કરવામાં આવે એની ભયંકર બૂરી વલે થાય…. શ્રી ભગવાનભાઈ એ જોઈને થથરી ઊઠેલા. એમણે એ બાબતને પકડી કે ‘મારા અભ્યાસનું જે થવું હોય એ થાય પણ આ ડાકણપ્રથા દૂર કરવાનું કામ હું કરીશ’ અને એ સમાજમાં એવું કરીને એ જંપ્યા.

સાહિત્ય સમાજ પર ઘણી અસર કરે છે ત્યારે આવા વિષય પર કવિતા, વાર્તા રચાય એ એક સારી નિશાની છે.