🔆નિશા નાણાવટી ~ શબરીના બોર🔆

શબરીના બોર તમે ખાધાં
મારી પાસેય બોર તો છે… 
વીણેલા…
પ્રતિક્ષા પણ.. 

બસ…
ઝાડ આંખોમાં ઊગેલ છે
તમને
બોરનો આ સ્વાદ ગમશે ?
હેં રામ  ? ……..

~ નિશા નાણાવટી

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 326 @ 10 એપ્રિલ 2018 * લતા હિરાણી

અછાંદસ કાવ્યોની આ વિશેષતા છે અને એ અદભૂત છે. સારા અછાંદસ કાવ્યો થોડાક શબ્દોમાં, ક્યારેક હળવેકથી તો ક્યારેક ધારદાર રીતે પણ સીધા અંદર ઉતરી જાય, સ્પર્શી જાય. એની પાસે એક જ વિચાર હોય, એક નિશાન હોય અને એ તાકવામાં સફળ એટલે એનું કાવ્યત્વ સિદ્ધ ! 

શબરીએ બોર વીણીને રાખ્યા, એને ચાખીયે લીધા કે જેથી એના ભગવાન રામને મીઠા બોર જ પીરસી શકાય. પ્રેમની ઉત્કટતા આ વિશ્વનો વ્યવહાર કે રોજબરોજની સાદી સીધી વાતો પણ ભુલાવી દે છે, નહીંતર આવું થાય ? એઠું થયેલું અન્ન કોઈને પણ ન અપાય એવું દરેક વ્યક્તિ જાણતી જ હોય ! જ્યારે અહીં તો ઈશ્વરને પ્રસાદ ધરવાનો હતો ! પણ ભાવની અપ્રતિમ ઊંચાઈ અને હરખની હેલી, પોતાના અસ્તિત્વને પણ ભુલાવી દે ત્યારે આવી દુન્યવી બાબતોનો શો હિસાબ ! પ્રતીક્ષારત શબરીના હાથમાં બોર ને એની આંખોમાં આંસુ પણ હોય જ. ચાહે સુખની હો ચાહે દુખની, લાગણીની ઉત્કટતામાં આંસુનું અસ્તિત્વ અનિવાર્ય હોય છે. 

અહીંયા તો નાયિકાને પોતાના પ્રિયતમને કોઈ ભૌતિક ચીજ આપવી નથી. એના હાથમાં બોર નથી, ફળ નથી, કશું જ નથી. હા, આંખોમાં પ્રતિક્ષા ભરી છે. આંસુ છલકાય છે. એમાં મિલનની ક્ષણોનો ઈંતઝાર છે. આંસુમાં સુખ પણ છે ને દુખ પણ ! સૌ કોઈ જાણે છે કે આંસુનો સ્વાદ કેવો હોય ! પણ જ્યારે કોઈ પ્રેમી પોતાના પ્રિયજનના ચહેરાને ચૂમે અને હોઠ પર ખારાશનો સ્પર્શ થાય તો એ આંસુ નહી પણ પ્રેમનું સાક્ષાત અમૃત હોય છે. સવાલ સ્વાદનો ક્યાં છે ? સવાલ સ્નેહના અપ્રતિમ અનુભવનો છે. મિલનની ક્ષણોમાં આંસુનો અર્ઘ્ય આપનાર અને મેળવનાર પ્રેમીઓ વિશ્વના અદભૂત પ્રેમીજનો છે. આ પ્રેમ કશાયનો મોહતાજ નથી. હવે એને કશું સાબિત કરવાની જરૂર નથી. એને કોઈ મંજૂરી મેળવવાની પણ જરૂર નથી. કેમ કે એ સ્વયં સાક્ષાત પ્રેમ છે !

આંખમાં પ્રતિક્ષાનું ઝાડ ઊગ્યાની વાત અદભૂત. ખૂબ સ્પર્શી જાય છે તો નાયિકાએ અંતે સવાલ મૂક્યો છે, “તમને આ બોરનો સ્વાદ ગમશે, હેં રામ ?” નાયિકાએ સવાલ ભલે પૂછ્યો પણ એને ખાતરી છે કે આ આંસુના અભિષેકનો  અસ્વીકાર થાય એ શક્ય જ નથી. બસ પ્રેમની આ કમાલ છે, પ્રેમનું આ સામ્રાજ્ય છે. અહીં એ પણ સૂચિત છે કે બોરડી કાંટાળી હોય એટલે વિરહની અસીમ પીડા પણ અહીં ઇંગિત છે. શબરી દરેક સમયમાં, વિશ્વના પ્રત્યેક ખૂણે, ક્યાંક ક્યાંક જીવતી જ હોય છે પણ એના અસ્તિત્વની ઓળખ વગર. એને પોતાના રામ સિવાય કશાની પડી જ હોતી નથી. શબરીની પ્રતિક્ષા રામની પણ પ્રતિક્ષા જ હોય છે એટલે શબરી ક્યાંય પણ હોય, એના રામ એને શોધી જ કાઢે અને જરૂર એના સુધી પહોંચે જ. 

@@

🥀દિન વિશેષ : હરજીવન દાફડા🥀

🙏આપની પસંદના કવિ કોણ છે? ‘Search’માં એમનું નામ લખો! અને વાંચો એમની કવિતાઓ. એમાં આપ પોતે પણ હોઈ શકો.🙏

🙏આપને દેશ-વિદેશની મજાની કવિતાના અનુવાદો વાંચવામાં રસ છે? જુઓ વિભાગ ‘અનુવાદ’. મોબાઇલના ઉપરના જમણે ખૂણે આવેલી આડી ત્રણ લાઇન ટચ કરો અને ખુલશે વિભાગો.🙏 

અજવાળાં અજવાળાં