🔆મકરંદ મુસળે ~ ધરતી, ગગન🔆

ધરતી, ગગન ને દરિયો, શું શું ઉકેલવાનું ?
ઈશ્વરની ચોપડી છે કોરું છે પાનેપાનું.

મોટું ભલે ગગન હો, સામે પડ્યો પવન હો,
આકાશ બાથમાં લઈ; પંખી તો ઊડવાનું.

મંદિરમાં ભીડ ભરચક, મસ્જિદમાં ટોળેટોળાં
ગજ્જબનું ધમધમે છે ઈશ્વરનું કારખાનું.

બીજો ઉપાય ક્યાં છે થાશે જે છે થવાનું,
સારાને યાદ રાખી, બાકી ભૂલી જવાનું.

ભડભડ કશું બળે તો મકરંદ માની લેજે,
તણખો નિમિત્ત સાચું; પણ કામ છે હવાનું. 

~ મકરંદ મુસળે

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 258 @ 8 નવેમ્બર 2016 * લતા હિરાણી

આ કવિતાના શબ્દો શાંતિ આપે છે, શક્તિ આપે છે, સુખ આપે છે. ‘સાલમુબારક’ કે ‘નૂતન વર્ષાભિનંદન’ કહેવાની આ વેળા છે ત્યારે ‘વ્હાલ મુબારક’ પણ કરીએ. નથી જવું દૂરના કોઈ ગ્રહ પર કે પાતાળેય નથી પહોંચવું. અહીં તો બસ પંખીની જેમ બાથમાં આકાશ લઈને ઊડવું છે. ઈશ્વરે દરેકને આખેઆખી કોરી ચોપડી આપી છે, તો કાં ન લખીએ એમાં પ્રેમના અઢી અક્ષર ! મૂર્તિને વંદન કરવાની ના નથી પણ પેલા માનવીમાં પડેલા ઈશ્વરને ન ભૂલીએ. એ ભીડમાં અટવાવાને બદલે કોઈ દરિદ્રનારાયણને થોડુંક સુખ આપી શકીશું તો પેલો ઉપરવાળો જરૂર પ્રસન્ન થશે એમાં કોઈ શંકા નથી. 

વેર-ઝેર ને ઈર્ષ્યા દ્વેષ માટે કારણોના દરિયા મળશે, પણ વ્હાલનું તો નાનકડું ઝરણું જ હોય. કાલ કોણે દીઠી છે ? લોકો કહેવા માટે કહે છે ‘ધાર્યું ધણીનું થાય’ કે ‘એ તો જે કિસ્મતમાં લખાયું હોય એ જ થાય’ પણ એ પ્રમાણે એક ટકોય વર્તતા નથી. પોતાનું ધાર્યું કરવા જનમ આખો ધમપછાડા કરે છે. મોટાભાગે માનવી એમ જ વર્તે છે જાણે પોતે અમરપટો લખાવીને આવ્યા હોય. જિંદગી આમ વીતી જાય અને આખરે પોતાની ભૂલો સમજાય ત્યારે ખૂબ મોડું થઈ ચૂક્યું હોય છે. જોકે ભૂલ સમજાવા જેટલી જાગૃતિય બધામાં નથી આવતી. કદાચ એટલે જ વડીલોને સલાહ આપવાની ટેવ હોય છે કે ‘મેં કરી એવી ભૂલો મારા સંતાન ન કરે’ પણ દરેકને પોતે કરે એ જ સાચું લાગે છે અને કોઇની ભૂલોમાંથી શીખવામાં રસ નથી….

ક્ષણોની સંતાકૂકડી જીવનમાં ચાલ્યા જ કરે છે. ક્યારેક છાંયો ને ક્યારેક તડકો ! સુંવાળી ક્ષણોને સંભાળી લેવી ને કાંટાળી ક્ષણોને ભૂલી જવી. તણખો જરાક હોય, દબાવી દઈએ તો બુઝાઇ જાય ને હવા દઈએ તો ભડકો થાય. શું કરવું એ આપણા હાથમાં છે. સદીઓથી, યુગોથી આ કહેવાતું આવ્યું છે. તોય માણસ કેમ સુધરતો નથી ? સારું ભુલાઈ જાય છે ને ખોટું થયું હોય એ મનનો પીછો છોડતું નથી ! થોડુંક અપમાન કે અવહેલના, અગાઉ મળેલી તમામ લાગણીઓને ઓવરટેક કરીને અડ્ડો જમાવી દે છે. કેમ કે એ જ માનવસ્વભાવ છે. ફૂલોની સુંવાળપ કરતાં કાંટાની ચુભન એને વધારે યાદ રહે.

જવા દો આ વાત. નવા વરસે નવા દિવસો, નવા સંકલ્પો અને નવી વાત. સંકલ્પ હંમેશ માટે યાદ રહે તો એના જેવું ઉત્તમ બીજું કંઇ નહીં પણ એવું ન થાય અને થોડા સમય માટે ઉત્સાહ રહે તોય વાંધો નહીં. આપણે આપણી મર્યાદા સ્વીકારીને જ ચાલીયે. બધા સ્વામી વિવેકાનંદ કે અબ્દુલ કલામ ન જ બની શકે પણ આપણા બે હાથમાં સમાય એટલું નાનકડું આભ બાથમાં લઈને ઊડાય એટલું જરૂર ઊડીએ. થાકીએ તો પોરો ખાવાની છૂટ છે ને ! બેસીએ ખરા પણ ઉત્સાહ ન ગુમાવીએ. વળી ફરી ઉડાન ! આકાશ આપણું જ છે !