🔆રેખા જોશી ~ કે જાતમાં🔆

કે જાતમાં વાવ્યા છે લીલેરા ઝાડ……. 
ને પછી, બાંધી છે લીલી પીળી યાદોની વાડ ,…..

સખી તું તો પાડતી રાત અંધારી ને, તારલાની ભાત 
દુઃખના દરિયામાં વહેતી મૂકેલી સુખની એ વાત 
હવે પાંપણે ભીડ્યા છે સુખ ને દુઃખના કમાડ 
કે જાતમાં વાવ્યા છે લીલેરા ઝાડ ………!

કે જાત મારી લાગણીનો ઘૂઘવતો દરિયો અફાટ 
ઝટ જાને સખીરી, જોતી શું ઓગળેલા અહંમની વાટ ? 
સખી સોળની સાનમાં કેવો હતો કૂમળો ઉઘાડ 
કે જાતમાં વાવ્યા છે લીલેરા ઝાડ ………

આજ અલગારી આતમનો ભગવો આ રંગ છે,
અંદરથી આવેલો  ફકીરી  રૂખડનો સંગ છે ,
અવસર બનીને આવતા, ઓગળી પીડાના પ્હાડ,
કે જાતમાં વાવ્યા છે લીલેરા ઝાડ ………

~ રેખા જોશી

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 307 @ 21 નવેમ્બર 2017

આછેરા અવસરની ભીનાશ * લતા હિરાણી

ભલે વંટોળિયા વાય, ભલે અંધારા ઉતરી આવે, ભલે પીડાઓનો વરસાદ વરસે પણ મનમાં, હૃદયમાં અજવાસની એકાદ નાનકડી બારી હંમેશા ખુલ્લી રાખવી એ માનવીના પોતાના હાથની વાત છે. જો કે વાતવાતમાં ડિપ્રેશનમાં ડૂબી જતાં લોકો કહેશે, ‘એ સાચું નથી’. હા, એવા લોકોને આપણે બાદ કરી દઈએ કેમ કે આ દલીલની વાત જ નથી. માને એના માટે ‘હા’ અને ન માને એના માટે ‘ના’. આખીય વાત પોતાના એટીટ્યુડની છે, વિચારની છે, એમાંથી નિપજતા આચારની છે. કહ્યું છે ને કે ‘મન કે હારે હાર હૈ, મન કે જીતે જીત’ ! ખેલ બધો મનનો છે ને આ મન પાછું પોતાના કાબુમાં હોવું એ બહુ લાંબી તપસ્યા માંગી લે છે !

જાતમાં લીલેરા ઝાડ વાવવાની વાત મને ગમી ગઈ. આનંદમાં રહેવા, હકારાત્મક વલણ રાખવા માટેનું આ કલ્પન ગમી ગયું. સખીને સંબોધીને લખાયેલા આ કાવ્યમાં હળવાશથી ને મીઠાશથી સમતા રાખવાની વાત વણી લીધી છે. અંધારી રાતમાંય તારલિયાની ભાત હોય છે ને એકવાર પાંપણ સુખ દુખના કમાડ વાસી દે, અંતરમુખી બને પછી વલણ તટસ્થ અને સ્વસ્થ બની રહે.

જાતમાં લાગણીનો અફાટ દરિયો ઘૂઘવતો હોય ત્યારે વ્યક્તિને વ્યક્ત થવા આડે શું નડે છે ? અહમ ! આ અહમ માત્ર લાગણીને વ્યક્ત થવા દેવામાં જ નહીં, ઝીલવામાંય એટલો જ નડે છે. એ સેતુ બંધાવા નથી દેતો. અહમના ખૂણા મન પર ટોચા પાડ્યા વગર ન રહે. એટલે જ નાની ઉંમરના પ્રેમમાં મધુરતા ભરી હોય છે. એ ઉમરે ઓગળી જવા સિવાય કશું જ આવડતું હોતું નથી. આ માનસિકતા ટકાવી રાખવી જરૂરી હોય છે પણ એવું નથી થતું અને પછી તારા-મારાનો ખેલ શરૂ થાય છે. મમ્મી-પપ્પા વચ્ચેનો આ ખેલ પાડોશી તો જુએ પણ બાળકોય જુએ છે અને એમના બાળપણનો આનંદ નંદવાય જાય છે. હૂંફને બદલે એમના મનમાં ભય પ્રવેશે છે. બાળપણમાં ચિત્તમાં અંકાયેલ ભાવની અસર એની આખી જિંદગી સુધી રહે છે. જો કે કવયિત્રીએ તો અહમ સામે માત્ર આંગળી ચીંધી છે પણ દુનિયામાં ઉથલપાથલ મચાવી દેતો આ વિષય જ એવો છે કે એકવાર સ્પર્શ થયા પછી તરત અટકી ન શકાય !

સોળે મુગ્ધતા ઊગી જાય છે એમ પ્રૌઢીએ ભગવાઈ ઊગે છે. આ વૃતિ પણ અંદરથી પ્રગટેલી છે. પાકકી સમજદારીનો સંગ છે, એનું જ પરિણામ છે કે પીડાના પહાડ અવસર બનેલા વર્તાય છે…. ફરીને ક્ષણોના ઉત્સવમાં મહાલવાની વાત છે. આનંદ ને મધુરતાની પળોનો મબલખ ઉઘાડ છે.          

આપને મારી આ વાર્તા ગમશે. આભાર

પપ્પા